O parafii

Wyganów pojawia się w dokumentach już w 1303 r. W XV w. wieś należała do Wyganowskich, później właścicieli było więcej. Razem z Wyganowskimi miejscowość należała do Łaszczyńskich, Ulanowskich, Chojeńskich, Cielęckich, Sulinowskich i Kiełczewskich, a na końcu do Zawadzkich herbu Korzbok. To właśnie ci ostatni sprzedali Wyganów Andrzejowi Łąckiemu h. Korzbok, a później majątek trafił w ręce jego zięcia Stefana Potockiego i jego syna Józefa Potockiego. W 1805 r. Wyganów kupił Stanisław Rembowski, a w latach 60. XX w. - Nepomucen Zaborowski. Na przełomie XIX i XX w. dobra kupił książę Albert Maria Lamoral von Thurn und Taxis. Po odzyskaniu niepodległości majątek został rozparcelowany.

Nie wiemy, kiedy powstała parafia i pierwszy kościół w Wyganowie. Józef Łukaszewicz wysnuł tezę, że parafia mogła istnieć już w XIII w. lub XIV w. i miała być uposażona staraniem Starkowieckich.

W 1527 r. w czasie wizyty Jana Łaskiego był stary i pod wezwaniem św. Jakuba i św. Mikołaja. Wówczas do parafii należały wioski: Wyganów, Starkówiec, Łagiewniki, Ochla, Liszków i Targoszyce. Nie wiadomo, dlaczego i kiedy przestał istnieć.

W 1425 r. Józef Wyganowski i Mikołaj Starkowski, właściciele Wyganowa i Targoszyc, wystawili nowy, drewniany kościół i uposażyli go. Józef Łukaszewicz pisał: „Był on z drzewa stawiany i zapewne stał się pastwą płomieni, jakto najczęście bywało z kościołami drewnianemi po wsiach w 17 lub 18 wieku".

W 1722 r. dziedzic Wyganowa Jan Korcbog Zawadzki wraz z matką Zofią z Broniszów, wdową po Marcinie Zawadzkim wystawił nowy, drewiany kościół na planie krzyża. W jednym z ramion krzyża znajdowała się kaplica św. Krzyża, a przy niej kapelan altarzysta. Kościół ten poświęcił w 1735 r. paulin ks. bp Konstanty z Bnina Moszyński, biskup inflancki. Na pocz. XVIII w. pleban z Pakosławia ks. Daniel Berkman ustanowił przy kościele Bractwo św. Rocha i zabezpieczył na ten cel 100 tynfów, które w 1731 r. zabezpieczone były na wiatraku Kaspra Friza, obywatela kobylińskiego. Kościół ten posiadał pięć ołtarzy, biblioteczkę złożoną z kilkudziesięciu książek (m.in. Dzieje roczne Baroniusza i Nowy Testament Szarfenbergerowski). Kościół razem z budynkami plebańskimi, biblioteczką, oraz aktami metrykalnymi od początku XVII w. spłonął w 1808 r.

Obecny kościół, murowany wraz z mieszkaniem został wystawiony wkładem 2/3 właścicieli Wyganowa - Stanisława Wyganowskiego i Targoszyc - Marią Anną Poullin z d. Riboute, a 1/3 - parafian. W 1818 r. na planie prostokąta została założona jednokondygnacyjna plebania.

Obecnie do parafii należą: Berdychów, Fijałów, Nepomucenów, Łagiewniki, Targoszyce, Starkówiec i Wyganów w gminie Kobylin w powiecie krotoszyńskim oraz Józefów Ochelski, Ochla i Paradów w gminie Pogorzela w powiecie gostyńskim.

Proboszczowie i księża (lista niepełna):
1412 r., 1419 r., 1425 r. - ks. Mikołaj (pleban)
1425 r. - ks. Jan (wikary)
1491 r. - ks. Piotr Wyganowski (również współwłaściciel Wyganowa)
1520 r. - ks. Jan Wyganowski (również współwłaściciel Wyganowa)
1709-1749 - ks. Jakub Antoni Offman
1784 -1816 - ks. Walenty Maciej Przygodzki
1816 - 1829 - ks. Stefan Wiśniewski (administrator)
1829-1833 - ks. Ignacy Ewicz
1834-1838 - ks. Jakub Zawidzki
1845 - 1864 - ks. Maksymilian Jan Daniel Stoeck (od 1853 proboszcz)
1866-1881 - ks. Feliks Frankenberg
1886 - 1927 - ks. Franciszek Połczyński (w latach 1882 - 1886 wikariusz tamże)
1927 - 1931 - ks mjr. Roman Dadaczyński
1931 - 1940 - ks. Jan Napomucen Felicki
przed 1948 - 1952 - ks. Alojzy Sławski
1952 - 1975 - ks. Wacław Jeszke
1975 - 1985 - ks. Henryk Godek
1985 - 1996 - ks. Henryk Hołoś
1996 - 2002 - ks. kan. Bogdan Czyżniejewski
2002 - 2007 - ks. kan. Janusz Nowicki
2007 - 2015 - ks. kan. Jacek Kita
od 2015 r. - ks. Kazimierz Wawrzyniak

Łukasz Cichy

Źródła:
Elenchus Omnium Ecclesiarum et Universi Cleri Archidioecesis Posnaniensis pro Anno Domini 1903 a Stanislao Okoniewski, Poznań 1903, s. 34
Pałasz Sławomir, „Tajemnice wsi gminy Kobylin. Zarys dziejów", Kobylin 2018, s. 257-303
Łukaszewicz Józef, „Krótki historyczno- statystyczny opis miast i wsi w dzisiejszym powiecie krotoszyńskim od najdawniejszych czasów aż po rok 1794. T. 1", Poznań 1869, s. 461-469
Wielkopolscy Księża od XVIII do XX wieku www.wtg-gniazdo.org/ksieza/ [dostęp: 03.02.2026]
Narodowy Instytut Dziedzictwa, Rejestr Zabytków, Karta Zielona, kościół parafialny pw. Świętego Krzyża
Narodowy Instytut Dziedzictwa, Rejestr Zabytków, Karta Biała, kościół parafialny pw. Świętego Krzyża nr 5164